تحلیل همه پرسی کردستان عراق

تحلیل همه پرسی کردستان عراق

تحلیل کارشناسانه درباره همه پرسی اقلیم کردستان عراق

بسیاری از تحلیل ها و اظهار نظرهای مقالات و فعالان سیاسی این کشور شبیه به هم بوده و همگی مخالف برگزاری همه پرسی در اقلیم کردستان بودند ولی برخی از این افراد از زاویه ای دقیق و موشکافانه به این رویداد مهم منطقه ای پرداخته اند.
سدات ارگین کارشناس منطقه ای و سیاسی ترکیه در مقاله ای تحلیلی در روزنامه حریت با عنوان ‘از قدرت چکشی تا همه پرسی’ به مرور وقایع اقلیم کردستان عراق از ابتدای تشکیل تا برگزاری همه پرسی پرداخته و چنین آورده است: ۲۶ سال قبل در پی حمله و لشگرکشی صدام به کویت و تصرف خاک آن کشور، آمریکا به مخالفت با این اقدام عراق برآمد و با حملات هوایی سنگین، ضمن عقب راندن صدام از خاک کویت، صدمات و خسارات سنگینی بر ارتش عراق وارد کرد که این شکست و فرو ریختن ابهت قدرت نظامی صدام، فرصتی شد تا گروههای شیعه در جنوب و کردهای شمال برای رسیدن به اهداف استقلال امیدوار شده و روحیه بگیرند.
وی در ادامه مقاله خود افزود: در سال ۱۹۹۱ میلادی در حین خروج نیروهای آمریکایی از کویت و عراق، جرج بوش پدر سخن از حق تعیین سرنوشت مردم توسط خود ملت عراق، باعث امیدواری مضاعف مردم عراق شده که در نتیجه این تشویق ها، در شمال عراق کردها اداره بسیاری از شهرها را بدون هیچ مزاحمتی بر عهده گرفتند، اما در ادامه، صدام حسین با واکنشی تند نسبت به گروههای مخالف در جنوب و شمال عراق، تمامی مناطق تصرف شده توسط کردها و شیعیان را بازپس گرفت.
به نوشته وی، این واکنش تند صدام باعث فرار بیش از ۸۰۰ هزار نفر از کردها به ترکیه و ایران شد ولی با حمله آمریکا به عراق و سرنگونی صدام، نقشه تشکیل یک حکومت فدرال در عراق ترسیم شد که در پی آن بیش از پیش قدرت مناطق کردنشین عراق افزایش یافته و خواسته های آنها مبنی برای استقلال رنگ جدیدی به خود گرفت.
طاها آکیول حقوقدان و از تحلیل گران سیاسی ترکیه نیز به بیان تحلیل خود از همه پرسی اقلیم کردستان در روزنامه حریت پرداخته و آورده است: بارزانی به رغم همه اعتراض ها و واکنش های تند مخالفان، همه پرسی را برگزار کرد و موفق به گرفتن رای ‘آری’ شد ولی با این اقدام، وارد دوره بسیار حساس و مشکل آفرینی شد.
به نوشته این تحلیل گر سیاسی، اردوغان در سخنان ۲ روز اخیر خود گفت: دروازه های مرزی خود و خطوط ارتباطی و حمل و نقل انرژی را با اقلیم کردستان مسدود می کنیم و همچنین چندین بار بر ادامه مذاکرات محرمانه با حکومت مرکزی عراق تاکید کرد.
به نوشته این تحلیلگر، با برگزاری همه پرسی اقلیم کردستان موضوع حاکمیت و تقسیم قدرت در کرکوک بیش از همه مورد بحث قرار خواهد گرفت چرا که حل مشکلات کرکوک همیشه به دلیل حضور قومیت های مختلف در آنجا به آینده موکول شده است و راه حل هایی مانند بررسی وضعیت بازگشت افراد رانده شده از کرکوک و یا افرادی که از مناطق دیگر به کرکوک کوچ کرده اند، همچنین مناطق جدا شده از کرکوک و الحاق دوباره به این استان در طول زمان مسکوت بوده است.
طاها آکیول در مقاله خود نگاهی به گذشته داشته و می نویسد: اگر به گذشته بازگردیم متوجه می شویم دعوای شیعه و سنی باعث قدرت گرفتن داعش و بارزانی در عراق شد و عملا دست ترکیه از برخی مناطق عراق کوتاه و در عوض قدرت و نفوذ ایران روز به روز افزایش یافت که در این میان نیروهای پیشمرگه در کرکوک به قدرت رسیدند و بارزانی با بی توجهی به اجرای ماده ۱۴۰ قانون اساسی عراق، عملا کرکوک را به مناطق تحت حاکمیت خود در آورد.
وی در پایان مقاله خود با تاکید بر غیرمحتمل بودن بروز جنگ آورده است: به نظر می رسد که جنگی پس از برگزاری همه پرسی در نخواهد گرفت و مواضع نرم سران اقلیم کردستان پس از برگزاری همه پرسی و نیز سخنان بینالی یلدریم نخست وزیر ترکیه مبنی بر اطمینان بخشی به مردم درباره عدم ورود به جنگ، همه و همه حاکی از ادامه مذاکرات طرفین راضی و ناراضی از برگزاری همه پرسی اقلیم کردستان عراق است.
رسول توسون از کارشناسان سیاسی ترکیه نیز در مقاله ای در روزنامه استار نوشت: همه پرسی استقلال اقلیم کردستان عراق تبعات مختلفی برای کشورهای منطقه داشته اما آن چیزی که دولتمردان ترکیه را در پی استقلال احتمالی اقلیم کردستان نگران می کند، تهییج کردهای ترکیه و افزایش عملیات های تروریستی پ.ک.ک در داخل ترکیه و در ادامه آن، افزایش خواسته های این گروه در راستای تجزیه طلبی است.
وی در ادامه این مقاله دلیل تصمیم گیری برای برگزاری این همه پرسی را حمایت برخی از کشورهای ذینفع از جمله آمریکا و نیز رفتار نادرست حکومت مرکزی عراق دانست.
مراد کلکیت لی اوغلو روزنامه نگار و تحلیلگر سیاسی ترکیه نیز در مقاله ای در روزنامه آکشام ترکیه در خصوص همه پرسی اقلیم کردستان با عنوان ‘تشکیل اسراییل دوم’ پرداخته و چنین آورده است: تصمیم برگزاری همه پرسی توسط بارزانی بازی قدرتهای بزرگ برای تشکیل اسراییل دومی در این منطقه است.
وی ایجاد گروه داعش را گام اول و برگزاری همه پرسی استقلال اقلیم کردستان را گام دوم قدرتهای بزرگ برای تسخیر این منطقه دانسته و نوشت: ‘آنها نهایتا خواهان تشکیل اسراییل دوم و یا همان بزرگتر کردن کشور اسراییل هستند.’
این روزنامه نگار ترک سخنان رییس کل نیروهای مسلح رژیم صهیونیستی مبنی بر حمایت دولت متبوعش از تشکیل کردستان بزرگ را از نشانه های این هدف و تقویت کننده موضع پ.ک.ک علیه ترکیه عنوان کرد.
ابراهیم کاراگول سردبیر روزنامه ینی شفق از نشریات نزدیک به دولت ترکیه نیر با پرداختن به موضوع همه پرسی اقلیم کردستان عراق در مقاله خود چنین نوشت: همه پرسی استقلال اقلیم کردستان برگزار شد و شواهد از طراحی سناریویی به همین شکل در شمال سوریه حکایت دارد و ترسیم نقشه جغرافیایی طراحی شده در شمال عراق ادامه داشته و در آینده ای نزدیک به خاک ترکیه نیز چنین دست اندازی هایی سرایت خواهد کرد.
وی در مقاله خود چنین افزوده است: تنش و جنگ داخلی در کشورهای عراق و سوریه ناخوآگاه تاثیرات مخربی برای کشورهای همسایه دارد و اگر هر کشور اقدام پیشگیرانه و مقابله گرایانه با این تهدیدات خارجی نکند و این تنش ها به مرزهای مشترک دو کشور برسد، بی تردید ممانعت از نفوذ تهدیدات ناشی از بحرانهای داخلی کشورها امکانپذر نخواهد بود و بر این اساس اگر امروز دولتمردان ترکیه با تدابیر هوشمندانه خود در مقابل تهدیدات امنیتی ناشی جنگ داخلی و سناریوهای خطرناک در حال وقوع در کشورهای سوریه و عراق اقدام پیشگیرانه ای اتخاذ نکنند، یعنی اگر با اقدامات هوشمندانه خطرات ناشی از بحران این کشورها را از مرزها دور نکنند، در آینده ای بسیار نزدیک مرزهای ما و خاک کشور ما نیز دچار هرج و مرج و رشد قارچ گونه فرقه های تجزیه طلب خواهد شد.
ابراهیم کاراگول به گستره مبارزه با تروریسم اشاره و چنین نوشت: مبارزه با ترور و تروریسم امروز به پ.ک.ک و پ.ی.د خلاصه نمی شود بلکه منظور از تروریسم همان حامیان این عناصر تروریستی هستند و در این میان از بارزانی به عنوان یک بازیچه قدرتهای بزرگ نام برد که در طراحی جدید مرزهای جغرافیایی که توسط قدرتهای بزرگ ترسیم شده، نقش مجری این پروژه را بر عهده دارد.
به نوشته این روزنامه نگار ترک، این نقشه جدید ترسیم شده مختص عراق و سوریه نبوده بلکه در آینده سراغ تغییر مرزهای جغرافیایی ایران، ترکیه، پاکستان و حتی عربستان نیز خواهد رفت و سناریوهای پیچیده دیگری نیز در این کشورها به اجرا درخواهد آمد.
این روزنامه نگار ضمن هشدار به احتمال وقوع فتنه های جدید اظهار کرد: فتنه در حال انجام در شمال عراق و سوریه روز به روز گسترش یافته و به زودی دامن ترکیه را نیز خواهد گرفت و باید هوشیار و آگاه باشیم، چرا که زبانه شعله های آتش جنگ در سوریه و عراق در اولین گام به پشت درهای کشور ترکیه رسیده است.
وی همچنین در مقاله مفصل خود نوشت: در مرزهای ترکیه پایگاههای موشکی اسراییل ایجاد خواهد شد و اگر امروز با قدرت مقابله نکنیم، در چند سال آینده کشور ترکیه به وضعیت کشورهای عراق و سوریه دچار شده و نگاه آمرانه غرب بر جامعه ترکیه سیطره خواهد یافت که این امر عملا به معنای رنگ باختن استقلال و تمامیت ارضی خاک کشورمان خواهد بود.
به ادعای این روزنامه نگار، پروژه های در حال وقوع در منطقه تا حدود زیادی تکراری است به طوری که با مطالعه تاریخ یکصد سال اخیر به راحتی می توان حدس زد که آمریکا و اسراییل با خلق داعش، سناریوی استقلال طلبی کردها، جنگ داخلی سوریه و حوادث مشابه، به نزدیکی مرزهای ترکیه آمده اند و به زودی اطراف ایران و ترکیه به محلی برای جولان نظامیان آمریکایی و اسراییلی تبدیل شده و آینده ای شبیه وضعیت امروز فلسطین بر ما تحمیل خواهند کرد.
وی در این مقاله نوشت: این که امروز به ظاهر اسراییل تنها حامی همه پرسی استقلال اقلیم کردستان شناسانده می شود، دروغی بیش نیست بلکه آمریکا، انگلیس و برخی از کشورهای اروپایی نیز به دلیل منفعتی که از تجزیه کشورهای خاورمیانه عاید آنها می شود، از حامیان همه پرسی اقلیم کردستان هستند اما به دلیل احتمال بروز برخی مخالفت ها و مقاومت ها، از آشکار کردن این حمایت ها خودداری می کنند.
به ادعای وی، امروز در داخل ترکیه وابستگان آمریکا و عاملان اطلاعاتی بارزانی فعال بوده و به صورت بسیار مخفی و پیچیده در ارتباط با آمران خارج نشین خود هستند که این افراد همان عاملانی هستند که در آینده اگر هوشیار نباشیم، ترکیه را تجزیه خواهند کرد.
کاراگول همچنین نوشت: سناریویی پیچیده، امروز با پررنگ کردن اختلافات شیعه و سنی به دنبال جدا کردن ترکیه از کشورهای جهان اسلام است و با این ترفند، کشورهای بزرگ برای تضعیف ترکیه به دنبال بسیج مسلمانان علیه ترکیه هستند تا در لوای این اقدامات مرموز، به اهداف خود که همان تضعیف و تجزیه ترکیه است، برسند.
محمد بارلاس روزنامه نگار و رییس سابق انجمن ملی دانشجویان ترکیه نیز در مقاله ای با عنوان ‘ببینیم همه پرسی چه چیزهایی را برای رهبران اقلیم کردستان عراق به ارمغان خواهد آورد’ به بیان تحلیل خود در روزنامه صباح ترکیه پرداخت.
وی در مقاله خود چنین نوشت: اگر به دنیا واقعا با چشمانی باز نگاه کنیم، حوادثی هم قابل توجه و هم تاثیرگذار بر ترکیه در حال رخ دادن است، اما تغییر جهت و مسیر این وقایع آسان نیست.
رییس اسبق انجمن ملی دانشجویان ترکیه در ادامه مقاله خود آورده است: همه پرسی اقلیم کردستان عراق به رغم بسیاری از مخالفت ها برگزار شد و حال امروز به عنوان کشور ترکیه باید ببینیم برای مقابله با تهدیدات جدید ناشی از این همه پرسی، چه اقداماتی باید انجام بدهیم.
وی همچنین در مقاله خود آورده است: باید ببنیم که در مقابل اقلیم کردستان نیز در شرایط جدید مجبور به انجام چه تدابیری خواهیم شد و آنها با برگزاری این همه پرسی، چه دستاوردی داشتند؟
به نوشته این روزنامه نگار، با دستور رییس جمهوری ترکیه تمامی مرزهای مشترک با اقلیم کردستان برای ورود و خروج بسته شده و همه پرسی اقلیم کردستان از سوی ترکیه و ایران نامشروع اعلام شد و بسیاری از محدودیت هایی دیگری که در آینده نزدیک از سوی ایران، ترکیه و برخی کشورهای منطقه علیه اقلیم کردستان عراق اعمال خواهد شد، حداقل در چند سال آینده سران اقلیم کردستان را دچار بحران در اداره این اقلیم خواهد کرد.
به گزارش ایرنا، با وجود مخالفت های بین المللی، منطقه ای و دولت مرکزی عراق و مغایرت آشکار با قوانین بین المللی، همه پرسی جدایی اقلیم کردستان عراق دیروز (دوشنبه) در مناطقی از شمال عراق از جمله استان های اربیل، سلیمانیه و دهوک و مناطق مورد اختلاف از جمله کرکوک و خانقین برگزار شد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید